Malczewski – miłość.

Biografowie Malczewskiego wymieniają trzy ważne kobiety w życiu mistrza.

Pierwszą młodzieńczą miłością Malczewskiego była jego kuzynka Wanda Karczewska, z którą latem 1878 roku potajemnie się zaręczyli. Ojciec Malczewskiego pan Julian, nie był przeciwny związkowi syna. Pannie Wandzie również imponował uczeń Matejki, jednak odmiennego zdania był jej ojciec, który zaręczyny zerwał. Malczewski długo nie mógł się pogodzić z rozstaniem.

Dziewięć lat później żoną Jacka została Maria Gralewska, którą poznał w 1886 roku. Po kilku miesiącach znajomości, oczarowany Marią, oświadczył jej się. W 1887 roku przed ślubem powstał obraz Portret narzeczonej (obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie):

Ślub młodych odbył się w kościele Mariackim 29.X.1887 roku. Konserwatywny „Czas” 3 dni później relacjonował:

„W sobotę o godzinie 6 wieczorem w kościele N. Maryi Panny pobłogosławił X. infułat Bober związek małżeński między znakomitym artystą malarzem p. Jackiem Malczewskim a panną Maryą Gralewską, córką zasłużonego obywatela i właściciela apteki p. Fortunata Gralewskiego. Od ołtarza prowadził pannę młodą: ks. Marceli Czartoryski i p. Gralewski, a pana młodego ks. Marcelina Czartoryska i p. Gralewska. Po ceremonii kościelnej podejmowali u siebie rodzice panny młodej liczne grono gości weselnych.”

Postacie Krakowa: Malczewski – początki.

Kraków fascynuje nie tylko swoją historią, architekturą i zabytkami, ale również osobami, które na przestrzeni wieków były z nim związane. Niektóre znane są szerzej, inne pozostają w zapomnieniu…

Ponad 140 lat temu, 22. lipca 1871 roku, do Krakowa przybył 17 letni Jacek Malczewski. Urodzony w Radomiu, w rodzinie zubożałych ziemian – ojca Juliana pełniącego funkcję sekretarza generalnego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Radomiu i Marii z Szymanowskich.

Do Krakowa Jacek przyjechał wraz ze swoimi kuzynami, żeby podjąć naukę w tutejszym gimnazjum. Opiekował się tu nimi ich nauczyciel Adolf Dygasiński, który zorganizował przy ul. Floriańskiej 55 (róg z Pijarską, tam gdzie dziś Coffee Heaven) instytut wychowawczy wraz z internatem.

Od tego momentu Kraków dla Jacka stał się na kolejne 58 lat miejscem zamieszkania, pracy a także pochówku.

Malczewski od samego początku był zauroczony Krakowem, zresztą miasto robiło wrażenie na każdym przybyszu z innego zaboru, szczególnie na tych patriotycznie usposobionych.

Po przybyciu do Krakowa Adolf Dygasiński zapisał swoich podopiecznych do V klasy w II C.K Gimnazjum św. Jacka przy ul. Siennej 11. Pomimo początkowych interwencji rodziców (chłopcy powinni byli pójść do VI klasy) Dygasiński przekonał ich, że chłopcom wyjdzie to na lepsze – „W V-ej klasie chłopcy będą uczniami dobrymi, nawet – myślę – wzorowymi; w VI-ej chromaliby z niemczyzną, którą tu trzeba znać tak dobrze, jak własny język ojczysty…" – argumentował nauczyciel. A. Dygasiński na zdjęciu poniżej.

Już na początku stycznia 1872 r. Dygasiński zapisuje Malczewskiego na kursy do Muzeum Narodowego by tam uczył się u Henryka Piccarda. Lekcje te nie poszły na marne, ponieważ już w połowie klasy VI (1873 r.) na sugestię samego Jana Matejki, Malczewski opuszcza gimnazjum św. Jacka, żeby podjąć naukę w Szkole Sztuk Pięknych. Zresztą nie tylko Matejko dostrzega talent chłopca, ale również Władysław Łuszczkiewicz, który będzie nauczycielem Malczewskiego w SSP. Poniżej zdjęcie studentów SSP z prof. Łuszczkiewiczem. Zagadka dla spostrzegawczych - który to Malczewski? ;-)

Na pierwszym roku młody artysta musi zaliczyć: rysunek z natury, historia powszechna, anatomia artystyczna, rysunek akademicki wieczorny i dzienny, perspektywa, studia "głów z natury", z "figury całej", rysunek "podług wzorów" i "podług natury" krajowidoki... uff. Udaje mu się to celująco :-)